شورای گسترش آموزش عالی در جلسه مورخ ۱۷/۹/۱۳۷۵با ایجاد پژوهشکده زنان وابسته به دانشگاه الزهراء(س) موافقت اصولی به عمل آورد. پژوهشکده زنان دانشگاه الزهراء(س) اولین مرکز علمی – پژوهشی است که با موافقت قطعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تأسیس شده و به منظور ساماندهی تحقیقات پیرامون مسائل زنان و ارائه راهبردهای اجرایی در خصوص مسائل و مشکلات آنان به مسئولان، در۱/۲/۱۳۷۷ شروع به کار کرده است.
امکانات آموزشی و پژوهشی:
کتابخانه
آزمایشگاه
سالن شورا
گروههای تحقیقاتی مصوب در پژوهشکده زنان:
گروه پژوهشی زیست پزشکی (بیومدیکال)
گروه پژوهشی مطالعات اجتماعی و توسعه
گروه پژوهشی خانواده درمانی
گروه پژوهشی روانشناسی و علوم تربیتی
طرحهای تحقیقاتی:
لیست طرح ها
طرح های ملی و مشترک
انتشارات پژوهشکده زنان
نشریه علمی – پژوهشی مطالعات زنان
کتب چاپ شده در پژوهشکده زنان
فهرست طرحهای پژوهشی :
۱. بررسی مقایسهای مشارکت سیاسی دانشجویان دختر و پسر در ایران
مجری: خانم امالبنین چابکی
۲. بررسی و شناسایی علل خشونت نسبت به زنان در خانوادههای تهرانی
مجری: دکتر سید سعید پورنقاش تهرانی
۳.بررسی پیامدهای مهاجرت انفرادی مردان برکارکرد همسران آنها در مناطق روستایی
مجری: دکتر فضیله خانی
۴. ایجاد و تجهیز کتابخانه و بانک اطلاعاتی در پژوهشکده زنان دانشگاه الزهراء(س)
مجری: دکتر پروین احمدی
۵. بررسی عوامل تهدید کننده سلامت روانی زنان تحصیلکرده دانشگاهی و رابطه آن با رضایت از زندگی
مجری: دکتر زهره خسروی
۶. بررسی درباره ارث زنان از دیدگاه اسلام و قوانین ایران
مجری: منوچهر روحانی علیآبادی
۷. بررسی همدلی مادران با دختران و رابطه آن با اختلالات رفتاری دختران
مجری: دکتر زهرا درویزه
۸. بررسی کیفی/ کمی عملکرد خانواده معتادان جوان
مجری: دکتر اشرف السادات موسوی
۹. میزانسازی و هنجاریابی مقیاس سنجش بخشودگی در خانوادهها برای خانوادههای ایرانی
مجریان: دکتر سوسن سیف/ آقای فرشاد بهاری
۱۰. بررسی و مقایسه پیامدهای روانی، عاطفی، اجتماعی و اقتصادی طلاق بر مردان و زنان مطلقه
مجری: دکتر مهناز اخوان تفتی
۱۱. بررسی ویژگیهای خانوادگی، اجتماعی، و روانی زنان مجرم زندان های ایران
مجری: دکتر سوسن صائبی
۱۲. نظرسنجی و نیازسنجی از فوق برنامه تربیت بدنی دانشگاههای دولتی تهران از دانشجویان دختر
مجری: دکتر پروانه نظرعلی
۱۳. بررسی آسیبشناسی شخصیتی و روانشناختی دانشجویان دختر سال اول و آخر رشته روانشناسی در مقایسه با سایر دانشجویان رشتههای دانشگاه الزهراء(س)
مجری: دکتر روشنک خدابخش
۱۴. مقایسه همدلی نوجوانان بزهکار، ناسازگار و عادی دختر با مادران
مجری: دکتر زهرا درویزه
۱۵. بررسی تغیر نگرش مذهبی در دختران دبیرستانی
مجری: دکتر مهسیما پورشهریاری
۱۶. مقایسه و ارتباط سلامت روانی فرزندان ومادرانی که حضانت فرزندانشان از آنها سلب شده است.
مجری: دکتر سیمین حسینیان
۱۷. بررسی تاثیر موسیقی بر سطح عملکرد ورزشی دانشجویان غیر ورزشکار دانشگاه الزهراء(س)
مجری: خانم پروین یادآور واحد
۱۸. بررسی میزان موفقیت فعالیتهای فوق برنامه در ایجاد مهارت های مورد نیاز مشاغل و اعتماد به نفس در دانشجویان دانشگاه الزهراء(س)
مجری: خانم فروغ الصباح شجاع نوری
۱۹. بررسی عوامل موثر بر انگیزش دختران روستایی شهرستان کرمانشاه جهت مشارکت در فعالیت های کشاورزی
مجری: دکترحسین شعبانعلی فمی
۲۰. مقایسه دو شیوه تدریس سنتی و حل مسئله گروهی و رابطه آنها با خلاقیت در درس تخصصی ژیمناستیک دخترانه- دانشکده تربیت بدنی دانشگاه الزهراء(س)
مجری: دکترآمنه رضوی
۲۱. مقایسه میزان تراکم توده استخوانی در سه ناحیه: مهرههای کمری، گران استخوان ران و استخوان های ساعد در ۳ گروه زنان فعال در رشتههای ورزشی در آب، رشتههای ورزشی با تحمل وزن در خشکی و زنان غیرفعال
مجری: خانم مریم رحیمیان مشهدی
۲۲. مطالعه و بررسی مقدماتی طرحوارههای نقش جنسیتی به منظور هنجاریابی مقدماتی پرسشنامه نقش جنسیتی بم و تدوین پرسشنامه نقش جنسیتی بر اساس معیارهای فرهنگی ایران
مجری: دکتر اکرم خمسة
۲۳. زن در نوشتههای غاده السمان و سیمین دانشور
مجری: دکتر بتول مشکین فام
۲۴. بررسی سیمای سیاسی اجتماعی زن در خمسه نظامی
مجری: دکتر محبوبه پاکنیا
۲۵. بررسی سیمای سیاسی اجتماعی زن در شاهنامه فردوسی
مجری: دکتر محبوبه پاکنیا
۲۶. بررسی رابطه مدیریت زمان و استرس در زنان شاغل (کارمند) دانشگاه الزهراء(س)
مجری: دکتر فرشته باعزت
۲۷. مطالعه و برنامهریزی برای اوقات فراغت زنان در شهر تهران
مجری: دکتر زینب سنجانی
۲۸. بررسی مقدماتی ارتباط میان میزان افسردگی، طرحوارههای نقش جنسیتی و رفتار جنسی در دو گروه از دانشجویان متاهل زن و مرد
مجری: دکتر اکرم خمسة
۲۹. بررسی نقش مدیریتی دانشجویان دانشگاه الزهراء(س) در کاهش ضایعات کاغذ و ارائه راهکارهای مناسب
مجری: دکتر علیرضا احمدی
۳۰.بررسی نقش نشریات زنان بر کلیشههای جنسیتی در ایران
مجری: خانم امالبنین چابکی
۳۱. بررسی انگیزه دختران جوان برای داشتن رابطه قبل از ازدواج
مجری: دکتر اشرفالسادات موسوی
۳۲. بررسی مبانی "کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان" و دیدگاه اسلام نسبت به آن
مجری: خانم فروغ الصباح شجاع نوری
۳۳.تخلیص آستاگزانتین از مخمر فافیا به منظور بررسی اثرات این ماده بر روی سرطان سینه.
مجری: دکتر شکوفه گلخو.
۳۴.نقش عوامل فرهنگی- اجتماعی(قومیت- جنسیت) در طرحوارهها و کلیشههای نقش جنسیتی
مجری: دکتر اکرم خمسه
۳۵. بررسی احساس شادمانی، بهزیستی، امید و عوامل موثر در آن در سالمندان زن شهر تهران
مجری: ددکتر مهسیما پورشهریاری
۳۶. بررسی اثرات آستاگزانتین استخراج شده از مخمر فافیا بر روی سرطان سینه .
کتر مهسیما پورشهریاری
مجری: دکتر شکوفه گلخو.
۳۷. بررسی اثرات مصرف فیتواستروژنها برروی غلظت هورمونهای جنسی(FSH و استرادیول) در زنان یائسه
مجری: دکتر علیرضا احمدی
۳۸. بررسی تاثیر مصرف فرآوردههای سویا بر روی تراکم استخوان در دوران یائسگی
مجری: دکتر شکوفه گلخو
۳۹. بررسی اثر فرآوردههای Soybean بر روی سطح لیپدهای خون و فعالیتهای آلکالن فسفاتاز استخوانی(ALP) در دوران یائسگی
مجری: دکتر پریچهر حناچی
۴۰. بررسی رابطه گذشت و رضایت از زندگی میان دانشجویان غیر بومی متاهل دانشگاههای تهران
مجری: دکتر طیبه زندیپور
۴۱. بررسی اثر کمبود روی بر سطوح سرمی عنصر آهن در زنان باردار
مجری: دکتر پریچهر حناچی
۴۲. تاثیر یک دوره تمرین منتخب شادکامی بر روی ابرازگری هیجانی و کنترل هیجانی بر کارکنان دانشگاه الزهراء(س)
مجری: خانم مهپری قاسمنژاد
۴۳.بررسی شباهت ها و تفاوت های میان الگوهای صمیمیت و خشونت در میان دانشجویان متاهل
مجری : دکتر اکرم خمسه
۴۴.تمرینات تقویتی و کششی در محیط کار و منزل
مجری: مه پری قاسم نژاد
۴۵. بررسی اثر روی خوراکی بر روی سطح انتی اکسیدانها در خانمهای باردار
مجری: دکتر پریچهر حناچی
۴۶. تاثیر تمرینات ریباند تراپی بر تعادل پویای زنان
مجری: دکتر پریچهر حناچی
۴۷. اثر مکمل روی بر سطح سرمی انتی اکسیدانها و غلظت روی (Zn) در زنان ورزشکار
مجری: دکتر پریچهر حناچی
۴۸. علل گرایش زنان به پیشگویی
مجری: دکتر محبوبه پاکنیا
۴۹. ترجمه و تلخیص کتاب زن در ادبیات در زمینه Feaminist Readers
مجری: دکتر محبوبه پاکنیا
۵۰. بررسی مکانیسم آستاگزانتین حاصله از مخمر فافیا و جلبک هماتوکوکوس بر روی سرطان سینه
مجری: دکتر شکوفه گلخو
۵۱. تولید موتانت مخمر فافیا با استفاده از اشعه گاما
مجری: دکتر علیرضا احمدی
۵۲. سندرم پیش از قاعدگی (PMS) در زنان دانشجو
مجری: دکتر اکرم خمسه
کتاب های چاپ شده در پژوهشکده زنان
مجموعه مقالات همایش زن در یافته های نوین پژوهشی
مسائل مربوط به زنان و دانش ” زنشناسی“ به عنوان یک علم میانرشتهای دانش بشری را فراگرفته است و با تکامل، تزاید و انشعاب علوم، گستردهتر و عمیقتر میشود. از همین روست که مسائل زنان باید از سازمانهای صنفی و زنانه به درون مراکز علمی و دانشگاهی نفوذ کند و سیاستگزاران بر مبنای دادههای کارشناسانة این مراکز، خطوط و محورهای اصلی حل مساله را طراحی نمایند. پژوهشکده زنان دانشگاه الزهراء(س) در راستای هدف سازماندهی به تحقیقات و فعالیتهای علمی و کاربردی مربوط به زنان اولین همایش مستقل خود را تحت عنوان ” زن در یافته های نوین پژوهشی“ در آذرماه۷۸ برگزار نمود.
مجموعه مقالات همایش علمی- کاربردی اعتیاد وخانواده
اعتیاد و قاچاق مواد مخدر، امروزه به عنوان یک معضل جهانی، بسیاری از جوامع و از جمله کشور ما را درگیر پیامدهای ناگوار آن ساخته است. از آن جائیکه این پدیدة منفور، معلول علل و عوامل متعددی است، همایش علمی- کاربردی ” اعتیاد و خانواده“ که از سوی پژوهشکده زنان دانشگاه الزهراء(س) و با همکاری ستاد مبارزه با مواد مخدر ریاست جمهوری برگزار شد، به بحث و بررسی پیرامون این پدیده از زوایای مختلف پرداخت. همایش علمی- کاربردی ” اعتیاد و خانواده“ در تیرماه ۷۸ در قالب چهار کمیسیون اجتماعی- اقتصادی، سیاسی – حقوقی، روانشناختی – تربیتی و فرهنگی – هنری با حضور اساتید دانشگاهی، کارشناسان و صاحبنظران و مسئولان ستاد مبارزه با مواد مخدر برگزار و در پایان نتیجة کار کمیسیونها و راهکارهای مناسب در جهت پیشگیری از اعتیاد و مبارزه با اعتیاد ارائه شد
مجموعه مقالات همایش اعتبارات خرد زنان روستایی
دفتر امور زنان روستایی و عشایری وزارت جهاد کشاورزی با همکاری پژوهشکده زنان دانشگاه الزهراء(س) و بانک کشاورزی همایش اعتبارات خرد زنان روستایی را در آبان ماه۷۹ برگزار کرد. همایش (اعتبارات خرد زنان روستائی) پاسخی است به نیاز زنان روستایی جهت دسترسی به منابع مالی. تا در گرو بهرهبرداری از نظرات اندیشمندان، صاحبنظران و مدیران اجرای گام مثبتی در طرحریزی نظام بهینه اعتباردهی به زنان روستایی برداشته شود. در این مجموعه به دیدگاههای مختلف در خصوص بررسی نظامات رسمی و غیررسمی اعتباررسانی پرداخته شده و در این راستا تجربیات موفق برخی کشورها مورد ارزیابی قرار گرفته است. همچنین ضرورتها، اصول، مکانیزمها، ویژگیها و مزیتهای برنامه اعتبارات خرد در بهبود وضعیت اقتصادی زنان روستایی از دیگر موارد مورد بررسی در این مجموعه مقالات میباشد.
فهرست و چکیده پایاننامههای دانشگاه الزهراء(س) درباره زنان و خانواده
این مجموعه دربرگیرنده فهرست عناوین و مشخصات پایاننامههای دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد دانشجویان دانشگاه الزهراء(س) درباره زنان و خانواده از سال ۴۷ تا پایان سال ۸۰ است.
خانواده درمانی کاربردی با رویکرد سیستمی
خانواده درمانی واژهای است که به روشهای کار با خانوادههای دارای مشکلات زیستی، روانی و اجتماعی اطلاق میشود. خانواده درمانی به ویژه در جوامعی که فرهنگی خانواده - محور دارند(مانند ایران) میتواند کاربرد وسیعی داشته باشد. همچنین وضعیت جامعه ایران به عنوان جامعهای که فرایند گذار را تجربه میکند و در آن، نقشها در حال دگرگونی هستند، توجه جدی به خانواده درمانی را ضروری میسازد.هدف کتاب خانواده درمانی کاربردی، آشنا نمودن دانشجویان رشتههای روانشناسی و مشاوره و نیز دستیاران روانپزشکی با مبانی نظری و تکنیکهای مختلف خانواده درمانی با رویکرد سیستمی است.
آموزش قبل از ازدواج راهنمای عملی برای زوجهای جوان
هدف این کتاب بررسی نقش عوامل بالقوه ای است که می تواند پیوند بین زوجها را در ازدواجی پایدار تحکیم بخشد. منطق اصلی کتاب، بر پایه پیشگیری است و هدف، آن است که زوجها با رضایتمندی زندگی مشترک خود را آغاز کنند و عملکردهای مثبت خود را افزایش دهند. در آموزش قبل از ازدواج، زوجها وارد فرآیند آموزش مهارتها و شکلگیری اندیشههایی میشوند که روابط بهنجار بعدی آنها را قوت میبخشد. در این کتاب مبانی و اصول علمی آموزش قبل از ازدواج به بهترین وجهی تشریح شده است و مطالب به نحوی ارائه شده است که هم به عنوان کتاب درسی در رشتههایی مانند مطالعات خانواده و مشاوره می تواند مفید واقع شود و هم به عنوان چارچوب عملی و الگوی کار در مراکز مشاوره جهت آموزش زوجهای جوان قبل از ازدواج، کاربرد داشته باشد.
نقش تغذیه در سلامت خانواده و مکانیزم کنترل بروز بیماریها
مباحثی پیرامون عوامل پدید آورنده ” استرس اکسیداتیو “ (شوکهای حاصل از گونههای اکسیژن) و محل بروز این پدیده در سلول را مطرح میکند. همچنین بیماریهای ناشی از تغییرات درون سلولی حاصل از ” استرس اکسیداتیو“ معرفی میشوند. بعلاوه مکانیسمهای دفاعی بدن که بصورت آنزیمی و غیر آنزیمی صورت می گیرند و عوامل افزایش دهنده مقاومت بدن و راههای مقابله با بروز ” استرس اکسیداتیو“ و نقش عناصر و مواد معدنی در پیدایش این پدیده نیز مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
تحلیلی بر جنسیت و فناوری اطلاعات در کشورهای در حال توسعه
این کتاب حاصل پژوهش دو نفر از کارشناسان برجسته بینالمللی است که با نگاهی فراگیر و نظاممند موضوع جنسیت و فناوری اطلاعات در کشورهای در حال توسعه را مورد بررسی قرار دادهاند.فناوری اطلاعات یکی از فناوریهای برتر است که همه زمینههای زندگی بشر در کشورهای مختلف را تحت تأثیر قرار داده است. از دیدگاه کارشناسان توسعه یکی از راهبردهای توانمندسازی زنان، بهبود دسترسی و استفاده آنها از فناوریهای اطلاعاتی است که سبب میگردد شکاف دیجیتالی و اطلاعاتی بین این قشر و سایر اقشار جامعه کاهش یابد. از این دیدگاه برخورداری از مزایای فناوری اطلاعات به زنان کمک میکند تا حضور مؤثرتری در عرصههای گوناگون اقتصادی، اجتماعی و سیاسی داشته و ضمن ارتقاء توانمندیهای خویش، جامعه را از خدمات مفید و مناسب خود بهرهمند سازند. به هر حال کتاب حاضر حاوی مجموعهای از بحثهای کارشناسی در زمینه جنسیت و فناوری اطلاعات است و میتواند مورد استفاده کارشناسان توسعه در ردههای گوناگون سازمانی و اجرایی و همچنین اساتید، دانشجویان، دانشپژوهان و محققان قرار گیرد.
گستره حمایت قانون ازنهاد خانواده(حدود صلاحیت دادگاه خانواده)
این کتاب به موضوعات سیزدهگانه زیر میپردازد:
۱- نکاح موقت و دایم
۲- طلاق و فسخ نکاح و بذل مدت و انقضای مدت
۳- مهریه
۴- جهزیه
۵- اجرت المثل و نحله ایام زوجیت
۶- نفقه معوقه و جاریه زوجه و اقربای واجب النفقه
۷- حضانت و ملاقات اطفال
۸- نسبت
۹- نشوز و تمکین
۱۰- نصب قیم و ناظر و ضم امین و عزل آنها
۱۱- حکم رشد
۱۲- ازدواج مجدد
۱۳- شرایط ضمن عقد.
در ضمن کتاب علاوه بر بحث نظری پیرامون هر یک از موارد فوق، به نمونههای عملی و کاربردی برخی از مباحث به کیفیت مطروحه و مهمول در محاکم خانواده پرداخته شده است.