توضیح: کاربر محترم با عرض پوزش، برخی اشکالات در متن به دلیل تبدیل از فایل پی دی اف است.   فایل pdf
 

به منظور بررسی “راههای توسعه آارآفر ینی زنان در ایران“ مطالعه ای در مورد بیست زن آارآفر ین انجام شده است . در ای ن نوشتار آه اقتباس ی است از پ ایان نامه ای تحت هم ین عنوان، سع ی م ی شود آه محدود یت ها و تدا بیر و ابتکارات بکار گرف ته شده توسط آارآفرینان مورد مطالعه بررسی گردد.

به طور آل ی آارآفر ین آس ی است آه با آشف و شناخت فرصت ه ای مح یطی و بهره گ ی ری مناسب از منابع بتواند در شر ایط پرابهام و ر یسک آم یز به ابتکارات و نوآور یها و ایجاد آسب و آار جد ید دست یازد. آنان دار ای صفات و و یژگ ی ها ئی هستند آه نقش آنان را از س ایرین متم ایز م ی سازد . مهمترین این و یژگی ها عبارتند از : خودباوری، ر ی سک پذ یری، م ی ل به نت یجه، خلاق ی ت، هد ایت و رهبری و آینده نگری.

انتخاب آارآفر ینان مورد مطالعه بر این اساس بود آه پس از ط ی مرحله ایجاد آسب و آار همچنان به فعا لی ت آارآف رینانه خود
مشغولند و به عبارتی توانسته اند پس از عبور از موانع، چهره ای موفق در آار باشند.

١۴نفر از آنان شهر ی و ۶ نفر روستا ئی و مجموعاً در ۴ استان آشور (تهران، آذرب ایجان شرق ی، خراسان و فارس ) می باشند آه اآثراً در استان تهران اقامت دارند . تنوع حرفه ای در میان آنان آاملاً مشهود است به طور یکه ۴ نفر در زم ینه آشاورز ی، ١٠ نفر در زم ینه های بازرگانی و خدماتی، ٢ نفر در زمینه صنعتی، ٢ نفر در زمینه هنر و ٢ نفر در زمینه آموزشی و فرهنگی فعالیت می آنند.

هر یک از آارآفر ینان مورد مطالعه به تناسب شر ایط خانوادگ ی، مح یطی و مقتضیات حرفه ای خود موانع و محدود یت ها ئی داشته اند و تدا بیری برای رفع آنها بکار گرفته اند. راههای انتخابی آنها در بسیاری از موارد با یکدیگر مشترک است آه در ای ن بررس ی عموما وجوه مشترک آنها مورد نظر می باشد.

موانع زنان آارآفرین
موانع عنوان شده از سوی آارآفرینان مورد مطالعه را می توان در سه بخش آلی تقسیم آرد.

١ موانع فرد ی: موانعی است آه برخاسته از محدودیت های شخصی و خانوادگی زنان آارآفرین است. موانع فرد ی شامل موانع خانوادگی و موانع علمی است.
٢ موانع سازمان ی: موانعی است آه مربوط به درون شرآت یا مؤسسه آ سب و آار آنان است . ای ن موانع عمدتاً شامل موانع مالی، فیزیکی، بازاریابی و فروش و منابع انسانی می باشد.
٣ موانع محیطی: این دسته از موانع عمدتاً فرهنگی، اجتماعی و تا حدی قانونی است. موانع فردی و تدابیر و ابتکارات بکار گرفته شده در رفع یا آاهش آنها موانع فردی لزوماً جنبه عمومی ندارد و از فردی به فرد دیگر می تواند تغییر آند. اهم موانع مطرح شده به دو دسته تقسیم می شود :

١ خانوادگی
موانع: منظور از موانع خانوادگ ی آن دسته از موانع ی است آه از سو ی اعضاء نزدیک خانواده (خانواده اولیه، همسر، خانواده همسر و فرزندان) برای یک زن آارآفر ین ایجاد شده است . به طور آل ی ه یچی ک از خانواده ها با اصل آار آردن زنان آارآفر ین مورد مطالعه مخالفتی نداشتند، مخالفت و یا ممانعت آنان یا بدلیل نوع آسب و آار مورد علاقه آارآفرین بوده آه با مشاغل متعارف زنان تطابق نداشته و یا به طور اصو لی با ایجاد آسب و آار توسط او مخالف بوده اند . یک ی از محدود یت ه ای آل ی ه آارآفر ینان مورد بررس ی نگهداری و مراقبت از فرزندانشان بود آه بد لیل مشغله آاری، آمبود وقت و سفره ای داخل ی و ی ا خارج ی همواره دار ای دغدغه ای جدی بودند.

تدابیر و ابتکارات: آارآفرینان مورد مطالعه به منظور رفع و یا تقلیل موانع خانوادگی راههای زیر را برگزیدند:
مدارا و گفتگو : یکی از روش ه ای عموم ی آنان در مواجهه با موانع خانوادگ ی پره یز از برخورد بوده است و همواره سع ی آرده اند •
آه از طریق مسالمت آمیز و گفتگوهای مکرر رضایت نسبی خانواده ها و همسر خود را حاصل نمایند.
حفظ نهاد خانواده : آلیه آارآفر ینان مورد مطالعه عل یرغم علاقه شد ید به آسب و آار خود، در هر شر ایطی در جهت حفظ نهاد •
خانواده جد یت ز یادی به خرج داده و در حفظ بن یان خانواده نقش مسئولانه و حت ی فداآارانه ای ایفا نموده اند. آنان به سلامت، پرورش و مراقبت از فرزندان خود اهم یت ز یادی م ی دهند . به هم ین د لیل مراقبت از آنها را خود شخصاً تنظ یم م ی آنند . برخ ی از آنان بنا بر موقعیت آار ی خود، فرزندانشان را در سال ه ای او لیه همراه خود به محل آار م ی بردند، اآثر یت آنها فرزندانشان را نزد خانواده خود نگهداری م ی آرد ند. برخی در مهدآودک و برخ ی اندک آه امکان آن را داشتند، در نزد پرستار نگهدار ی م ی آردند . اآثری ت باتفاق آارآفرینان ساعات غ یرآاری خود را در آنار فرزندان م ی گذرانند . برخی از آنها فرزندان خود را آه به سن اشتغال رس یده اند در آسب و آار خود جذب آرده اند.
جلب همکا ری محارم : در موارد ی آارآفر ینان مورد مطالعه بر ای تخف یف موانع خانوادگ ی برخ ی از محارم خود از قب ی ل پدر، برادر، •
فرزند و س ایر مردان محرم ی آه م ی توانستند با آنها همکار ی آنند را به آار می گماشتند. در اینصورت تا حدود ز ی ادی مخالفت ه ای همسرانشان آاهش می یافت.
تشکیل ت یم با همسر : در اآثر موارد آارآفر ینان مورد مطالعه ی ا در ابتد ای راه و ی ا در مس یر توسعه سع ی نمودند آه مشارآت •
همسران خود را در آسب و آار ایجاد شده جلب آنن د . هرچند آه برخ ی از آنان بر ای این منظور مس یر دشوار ی را ط ی نمودند اما آنها اذعان داشتند آه با این روش توانستند به موفقیت های زیادی دست یابند.
اثبات موفق یت: اآثر آارآفر ینان مورد مطالعه همواره سع ی آرده اند تا با سرعت بیشتری به موفق یت هائی دست یازند آه بتوانند •
از این طر یق توانمند ی خود را اثبات آنند . برخی از آنان از این طر یق توانسته اند عق یده همسر و یا خانواد ه ه ای خود و همسر را تغ یی ر دهند. به طوریکه با مشاهده موفقیت های زنان آارآفرین مخالفت ها آاهش یافته و جای آن را همکاری گرفته است.

٢ علمی
موانع: موانعی عمل ی بر ای آل یه آارآفر ینان اعم از مرد و زن وجود دارد اما شدت آن بر ای زنان بیشتر می باشد. بالا بودن نسبت ب ی سوادی در زنان  نسبت به مردان (مردان ١۵ % زنان ٢۵ %) پا ئین بودن نسبت حضور زنان در برخ ی رشته ه ای دانشگاه ی از جمله ١٧ %) پا ئین بودن / ٩% و در رشته آشاورز ی و دامپرور ی ٨ / فنی مهندس ی و آشاورزی (سهم زنان در رشته فنی مهندس ی ۴ سهم حضور زنان در مشاغل آارشناس ی و مدیریتی و به تبع آن نبود فرصت مناسب جهت حضور در برنامه ه ای آموزش حرفه ای در حین آار دلا یلی است آه موانع علم ی را بر ای آارآفر ینان زن بیشتر م ی آند . به طور آل ی هر چه تحص یلات آارآفرینان بالاتر باشد،

موانع عمل ی آنان نیز آمتر بوده و ی ا اساساً مانع جد ی در ای ن زم ینه ندارد . موانع علم ی بی شتر متوجه آارآفر ینان آم سواد و ی ا آارآفرینانی است آه فاقد مهارت ه ای و دانش آاف ی در حرفه خود می باشند. آارآفرینان مورد مطالعه در غالب موارد، نسبت به زمینه های علمی زیر احساس نیاز می آنند:
دانش و مهارت های مدیریتی
دانش و مهارت های مالی و حسابداری
دانش و مهارت های اطلاعاتی
دانش مقررات و قوانین حقوقی
دانش و مهارت های فروش و بازاریابی
دانش فنی و تخصصی حرفه خود
تدابیر و ابتکارات : به جز موارد ی اندک، اآثر آارآفر ینان مورد مطالعه دوره ای یا برنامه ای در این زم ینه نگذرانده اند . اما بد لیل انجام اقدامات لازم در مرحله ایجاد و توسعه آسب و آار خود، ضعف های موجود را از طریق زیر جبران آرده اند:
جلب همکاری همسر

استفاده از آارشناسان دولتی
استفاده از اطلاعات آشنایان و دوستان
همکاری فرزند
مطالعه و مشاهده تجارب دیگران
موانع سازمانی و تدابیر و ابتکارات بکارگرفته شده در رفع یا آاهش آنها
موانع سازما نی از جمله موانع ی است آه بر ای آل یه آارآفر ینان اعم از زن و مرد مشاهده م ی شود. اما بدلیل سهم حضور آمتر زنان در عرصه ه ای اقتصاد ی به و یژه در ایجاد آسب و آار و مشاغل مد یریتی بد یهی است آه با موانع سازما نی بی شتری روبرو م ی شوند. اآثر آارآفرینان مورد مطالعه در مقطع ایجاد آسب و آار با چهار مانع جدی روبرو بوده اند:
١ مالی

موانع: اآثر آارآفرینان مورد مطالعه در مرحله ایجاد و نیز مرحله توسعه بدلایل زیر با مشکل مالی مواجه بوده اند:
فقدان یا آمبود سرمایه شخصی: اآثر آارآفرینان در مرحله ایجاد آمبود سرمایه شخصی داشته اند. •

مشکل در یافت وام : در برخ ی موارد آارآفر ینان نتوانستند از تسه یلات بانک ی استفاده آنند . دلایلی آه از س و ی آنان اظهار شده •

عبارتند از: عدم ارائه تسه یلات بانک ی: سازمانهای س یاستگذار و یا بانکها بر ای برخ ی زم ینه ها مبادرت به پرداخت وام م ی آنند و بر ای بعض ی حرفه های دیگر امکانی جهت وام وجود ندارد. در نتیجه برخی از آنان از وام بانکی استفاده نکرده اند آه البته تعداد آنها اندک است.

عدم پذ یرش طرح ه ای توسعه : در مرحله توسعه آسب و آار استفاده از هرگونه وام بانک ی توسط آارآفر ینان، مستلزم ته ی ه و ارائه طرحی مشخص م ی باشد . در برخ ی موارد طرح ارسا لی مورد قبول دستگاهه ای تصم یم گ یر ذ یربط واقع نم ی شود و یا در برخ ی موارد با تأخیر و بواسطه پیگیری فراوان آارآفرینان موافقت حاصل می شود.
 

تأخ یر در پرداخ ت وام : در بیشتر مواقع بد لیل محدود یت ه ای اعتبار ی و نیز تشر یفات ادار ی وام ها د یر پرداخت م ی شود آه موجب آندی و تعویق فعالیت های توسعه شده است.
و ثیقه و ضمانت بانک ی: شرایط پرداخت وام در س یستم بانک ی مبتن ی بر ارائه اسناد و مدارک عد ی ده معتبر از جمله و ثیقه ملک ی و ضامن م ی باشد . برای برخ ی ارائه و ثیقه ملک ی و یا ضامن مشکلا تی به همراه م ی آورد آه در نت یجه عملاً نتوانسته اند از ای ن امکان برخوردار شوند.

مشکل نقد ینگی: برخی آارآف رینان بدلا یل تأخ یر در در یافت اقساط قرارداده ای منعقده با مشتر یان به و ی ژه آسب و آارها ئی آه •
دارای مشتریان تقریباً انحصاری است، با مشکل نقدینگی مواجه بوده اند.
تدابیر و ابتکارات: اآثر آارآفرینان علیرغم مشکلات و محدودیت های مالی ابتکاراتی جهت رفع مشکل مالی داشته اند:
جذب سرما یه ها ی مردم ی: برخی از آارآفر ینان مورد مطالعه از طر یق ایجاد تعاو نی و جذب سرمایه اعضاء بعنوان آورده اولیه اقدام •
نموده اند . برخی د یگر آه آسب و آار خود را به صورت شرآت خصوص ی ایجاد آرده اند، با جذب سرم ایه ه ای مردم ی آنان را در مالکیت برخی از منابع شرآت سهیم آرده اند.
ایجاد درآمد جد ید: آارآفرینان از طر یق انجام فعا لیت ه ای تجار ی، افزایش تو لید، ته یه و ارائه طرح ه ای جد ی د به نهاده ای ذ ی ربط، •
ایجاد آسب و آار جد ید در راست ای آسب و آار موجود، تدو ین خصوص ی در حرفه و یا تأس یس آموزشگاه در همان زم ینه و جذب شر یک نسبت به ایجاد درآمد جدید و در نتیجه آاهش محدودیت های مالی اقدام نموده اند.
استفاده از وام •
جذب سرمایه گذاری خارجی •
استقراض از اقوام و آشنایان •

٢ فیزیکی
موانع : اآثر آارآفر ینان در مرحله ایجاد آسب و آار با موانع ف یزیکی مواجه بودند. در مراحل توسعه نیز تا حدودی بعنوان یک ی از موانع آنها مطرح می باشد. مواردی آه در این زمینه برای آنان مشکل آفریده به ترتیب درجه اهمیت عبارتند از:
آمبود و یا نبود مکان آسب و آار •
آمبود امکانات سخت افزاری و نرم افزاری •
مشکل تأمین مواد اولیه •
تدابیر و ابتکارات: آارآفرینان به منظور تعدیل موانع فیزیکی و برخورداری از امکانات حداقل به اقداماتی چند دست زدند:
استفاده از بخش ی از محل مسکون ی خود: برخی از آارآفرینان مورد مطالعه در مرحله ایجاد بدلیل عدم توانائی مالی و از طرفی •
ممانعت ه ای همسر (در مورد آار خارج از منزل ) به ناچار بخش ی از فض ای خانه خود را به مکان آسب و آار اختصاص دادند . حتی آنان آه توانستند در مرحل ه توسعه به مکان ه ای د یگری دست پیدا آنند، در برخ ی امور مربوط به آسب و آار همچنان از بخش ی از خانه خود استفاده می آنند.
استفاده از امکانات ف یزیکی نهادهای عمومی: تقریباً آلیه آارآفرینان روستا ئی مورد مطالعه بد لیل عدم برخوردار ی از مکان •
مناسب، بسیاری از فعالیت های خود را در نهادهای محلی انجام می دهند.
اجاره مکان مناسب: اآثر آارآفرینان مکان های آسب و آار خود را اجاره آرده اند. •
استفاده از حما یت ها ی مردم ی: برخی از آارآفر ینان جهت جبران آمبود مکان و س ایر امکانات ف یزیکی از آمک ه ای مردمی بهره •
مند شده اند. این روش عمدتاً در مناطق روستائی و یا در فعالیت های فیزیکی بکار گرفته می شود.
استفاده _____________از حما یت ها ی خانوادگ ی: تعداد اندآ ی از آارآفر ینان از امکانا تی آه همسرانشان و یا پدرانشان در اخت یار گذاشته اند از •
جمله مکانی برای آسب و آار و یا ساخت و تأمین بخشی از امکانات سخت افزاری استفاده نموده اند.

٣ بازاریابی و فروش
موانع: مطالعه نشان م ی دهد آه اآثر آارآفر ینان با موانع بازار یابی و فروش مواجه م ی باشند . به طور آل ی موارد ی آه م ی توان در این دسته از موانع به آن اشاره آرد، عبارتند از: بازاریابی، فروش، صادرات، مشتری انحصاری.
موانع برحسب دلایل طیف گوناگونی را ایجاد نموده است. این دلایل را می توان به چهار دسته آلی تقسیم نمود:
عدم شناخت آاف ی چگونگ ی ورود به بازار و توسعه حضور در بازار : آارآفرینان مورد مطالعه در اغلب موارد شناخت آاف ی در •
بازار صنعت آسب وآار خود، آانال های ارتباطی، مراحل ورود به بازار و راههای توسعه خود در بازار را ندارند.
عدم برنامه ر یزی و اقدامات حمایتی دستگاههای سیاستگذار: تاآنون در زمینه ایجاد تسهیلات برای عرضه محصول آنان به •
بازار هیچگونه برنامه ریزی و مساعدتی از سوی دستگاههای ذیربط انجام نشده است.
آمبود منابع مال ی: نیمی از آارآفر ینان بد لیل محدود یت ه ای ما لی نتوانسته اند حضور فعال تر ی در ایجاد بازاره ای جدی د بر ای •
محصول خود داشته باشند، در نتیجه فروش محدودی دارند.
نبود مشاور و راهنما : بسیاری از آارآفر ینان در مرحله ایجاد و حتی توسعه آسب و آار خود مشاور و راهنمائی مناسب برای خود •
نداشته اند . آنچه در یافت آرده اند از طر یق تجارب شخص ی، تأ ثیر مد یران قبل ی و مشاهده تجارب د یگران بوده است و ه یچگاه با نهاد ی آه نقش مشاور را در صنعت خود ایفا نمایند، برخورد نداشته اند.
تدابیر و ابتکارات : اآثر آارآفر ینان مورد مطالعه بر ای ایجاد بازار و توسعه حضور در بازاره ای مختلف برحسب توانا ئی ها و امکان آفرینی راههائی را برگزیدند و توانستند حضور مستمری در بازار ایجاد نمایند.
شرآت در نمایشگاههای مختلف داخل و خارج از آشور •
برقراری ارتباط با دستگاههای مرتبط با صنعت آسب و آار خود •
تبلیغات •
ارتقاء آیفی محصول جهت حفظ و جذب مشتری •
ایجاد بازار جدید (در روستاهای مجاور توسط آارآفرینان روستائی) •
استخدام بازاریاب •
تولید محصول جدید •
نفوذ در بازار جهانی •
۴ منابع انسانی
موانع : مهمترین منانع مطرح شده از سو ی آارآفر ینان مورد مطالعه ناباور ی نسبت به توانا ئی زنان است . آارآنان آنان همچون دیگران، بد لیل نگرش منف ی به زن و مد یریت و ی، نسبت به آارآفر ینی زنان ناباور بودند . ای ن مانع عمدتاً در مقطع ایجاد آسب و آار مطرح بود و در ادامه آاهش و یا محو گرد یده است . در روستاها، علاوه بر این مورد، آارآن ان زن نیز دشواریهای دیگری بر ای آارآفرینان ایجاد می آردند و بدلایل زیر در ابتدای شکل گیری آسب و آار حتی از حضور اجتماعی پرهیز می آردند:

حساسیت همسران
ناپسند بودن مواجهه با مردان از لحاظ هنجارهای محلی
نگرانی از مسئولیت پذیری
نگرانی از آار در خارج از خانه
تدابیر و ابتکارات : آوشش های انجام شده توسط آارآفرینان مورد مطالعه به شرح زیر می باشد:
ایجاد مح یط عاطف ی: اآثر آارآفر ینان مورد مطالعه در فض ای آسب و آار خود رابطه ای عاطف ی با پرسنل و اعضاء خود ایجاد آرده •
اند. این فضا آمک آرده آه بس یاری از مسائل مبتلا به درو نی رفع گردد و نه تنها رابطه بین آارآنان و آارآفر ینان را تسه یل نموده بلکه به عنوان راهگشای بین آارآنان نیز مطرح است. این سبک از برخورد را می توان “اهرم تقویت آننده روابط درون سازمانی“ نامید.
ایجاد شبکه همکار ی: تعدادی از آارآفر ینان مورد مطالعه به ج ای جذب نیروی رسم ی و استخدام آارآنان اقدام به جذب نیروه ای •
مورد نیاز خود از طریق ایجاد ارتباط شبکه ای و در چارچوب قراردادهای خرید خدمت نموده اند.
ساماندهی نقش درآمدساز اعضاء در خانه : اآثر آارآفرینان روستاه ای مورد مطالعه آه عدم پذ یرش مسئو لیت آارآنان ز ن •
مواجه بودند، تصم یم به سامانده ی آسب و آار خود براساس نقش درآمدساز زنان در خانه و حضور غ یرمستق یم آنان گرفنتد . ای ن شیوه آه عمدتاً در روستا مشاهده می شود، در عمل پاسخ مثبت داده است.
موانع محیطی و تدابیر و ابتکارات بکار گرفته شده در رفع و یا آاهش آنها آارآفرینان با موانع دیگری آه متأثر از محیط اجتماعی فرهنگی سیاس ی و اقتصاد ی است، مواجه م ی باشند . موانع ی آه صرفاً با آوشش فردی آنان قابل رفع نیست. بلکه نیازمند اصلاحات و تحولات تدریجی ارزش آفرین در محیط است .

١ فرهنگی اجتماعی
موانع: نگرش جامعه به زن و تص ویری آه از نقش و و یژگی ه ای او در باور عموم ی وجود دارد، او را در محدوده ای از وظ ایفی خاص قرار می دهد. قضاوت در مورد مسئولیت، نقش و توان او براساس ای ن محدوده سنج یده م ی شود . به طور آل ی موانع فرهنگ ی اجتماعی عبارتند از:
عکس العمل ها ی منفی اجتماعی: آارآفرینان ______________مورد مطالعه در اغلب موارد به ویژه آنها آه یا از نظر موقع ی ت زما نی و مکا نی در •
محدودیت ه ای ز یادی به سر برده اند و یا در حرفه ها ئی مغ ایر با پذ یرش عموم ی جامعه آارآفر ین شده اند، فشار ز ی ادی را از سو ی محیط خود پذ یرا گشته اند و با عکس العمل ه ای متعدد در شروع آسب و آار در قالب مضام ینی همچون “زن را چه به این حرف ه ا“ مواجه بودند.
برخوردهای منفی سازمان ها و مؤسسات اقتصادی اجتماع ی: به طور طبیعی فرهنگ هر جامعه در متن فرهنگ سازمانی •
رسوخ می آند، از همین رو همان نحوه برخورد در سازمان های اقتصادی اجتماع ی به چشم می خورد. ای ن برخوردها ی ا به صورت مستقیم و اظهارنظر منف ی در مقابل ابتکارها و نوآوریها بروز پیدا می آند و یا به صورت تأخیر در ایجاد و توسعه آسب و آار و عدم ارائه امکانات لازم و برخورد بی تفاوت با موضوع نم ایان م ی گردد . برای بس یاری از آارگزاران این سازمان ها بو یژه در شروع بس یار سنگ ین بوده آه یک زن به طور مستقل و جدا از چتر حمایتی یک مرد بتواند با ابتکار عمل، خلق و ایجاد یک ایده، آسب و آار جد ی دی تأس یس نماید.
ناامنی اجتماع ی: این باورها سبب شده است آه فضا ئی امن برای حضور زنان در برخی صحنه ها فراهم نباشد. بعنوان مثال رفت •
و آمد آنها در برخ ی مکانها، سفرهای داخلی و خارجی، رانندگی در جاده های بین شهری مواردی است آه یا به تنهائی بر ای ی ک زن امکانپذیر نیست و یا به سختی انجام می شود.
تدابیر و ابتکارات : آارآفرینان مورد مطالعه ضمن پذ یرفتن این واقع یت آه نگرش و برخورد اجتماع ی و نیز نگاه برخ ی مسئو لین به زن و نقش اجتماع ی او چندان مناسب فعا لیت ه ای آارآفر ینانه نیست، به منظور آم شدن تأثیر موانع فرهنگی و اجتماعی بر آسب و آار خود راههائی را برای مقابله با آن برگزیده اند:
رعایت ضوابط اجتماع ی و جلب اعتماد مردم : اآثر آارآفر ینان مورد مط العه حساس یت ز ی ادی در مورد رع ای ت ضوابط و مقررات •
حقوقی و ادار ی داشته و همواره سع ی آرده اند آه آل یه قوا نین را اجرا نم ایند و از این نظر حت ی شاخص هم بوده اند . به طور یکه نسبت به انجام تعهدات خود به بانکها، وزارت دارائی، وزارت آار، بیمه، شهرداری و. . . به موقع اقدام نموده اند. این نحوه برخورد باعث می شود آه هم در میان مردم و هم در میان مسئولین جلب اعتماد نمایند.
مدارا و گفتگو و استفاده از مهارت ها ی ارتباط ی: آنها معتقدند آه تنها از این ش یوه م ی توان به اهداف خود رس ید چرا آه •
هرگونه برخورد تند نسبت به مخالفت ها و تحقیرهای اجتماع ی نه تنها مس یر را باز نمی آند بلکه تخریب آننده نیز می باشد . از ای ن رو با تحمل فشارهای مضاعف سعی می آنند از طریق مدارا و گفتگو به قانع نمودن اذهان عمومی و عناصر مسئول بپردازند.
اثبات موفق یت: تقریباً آل یه آارآفر ینان همانطور آه از این طر ی ق تو انسته اند، موانع خانوادگ ی خود را آاهش و ی ا رفع نم ایند . از •
همین طر یق نیز زم ینه را بر ای پذ یرش آسب و آار خود در نزد مسئو لین مربوطه و اذهان عموم ی بوجود م ی آورند . به طور یکه با مشاهده پیشرفت ها و موفقیت های روزافزون آنان، تغییری نسبی در باورها پدید می آید.
استفاده از محارم : برخی از آارآفر ینان به منظور رفع موانع اجتماع ی، به و ی ژه ناامن ی ه ای اجتماع ی در مرحله اول از همسر و •
سپس از سایر محارم استفاده می آنند.
استفاده از دانش حرفه ا ی: اآثر آارآفر ینان شهر ی مورد مطالعه به و یژه آنان آه از تحص یلات بالاتر ی برخوردارند، سع ی در به روز •
نگه داشتن دانش حرفه ای خود دارند . از این طر یق فرصت مناسب ی بر ای خود بوجود م ی آورند آه برخورد با آنها صرفاً حرفه ای باشد .
در مناطق روستا ئی آارآفر ینان بد لیل محدود یت ه ای مح یطی و پا ئین بودن سطح سواد و در نت یجه عدم توانا ئی ه ای لازم از ای ن روش نتوانسته اند به صورت مؤثر استفاده نمایند.
استفاده از دانش مذهب ی: اعتقاد و باور عمی ق مذهب ی در اقشار مختلف مردم، سبب م ی شود آه ارزش ها ئی در فرهنگ •
جامعه بوجود آید و مع یاری بر ای شناخت و تصم یم و انتخاب م ی گردد و به عبار تی ب ایدها و نب ای دها را مشخص م ی سازد به هم ین دلیل برخ ی از آارآفر ینان مورد مطالعه در مرحله جلب حم ایت ه ای مردمی و مسئولین از اعتقادها و باورهای ارزشی آنها و خود بهره جسته و با طرح موضوعا تی از قب یل “نقش اجتماع ی زنان صدر اسلام “، “آسب درآمد حلال “، “آسب و آار مشروع “ برخی از سدها را
شکسته اند. برخورداری آارآفرینان از دانش مذهبی وسیله خوبی برای مقابله با سوءتعبیرها بوده است.
استفاده از تجربه عمل ی: اآثر آارآفرینان مورد مطالعه قبل از ایجاد آسب و آار خود، تجارب عمل ی به صورت فرد ی و در سطح •
محدودی در زم ینه حرفه خود داشته اند . به هم ین دلیل با اتکاء به تجارب عملی توانسته اند راه را بر ای خود باز نم ایند و مشکل ی از بابت اثبات توانمندی و اشراف بر حرفه خود در نزد عموم نداشته اند.
صداقت و صراحت لهجه : آلیه آارآفر ینان مورد مطالعه ضمن استفاده از روش ه ای مدارا و گفتگو و ارتباط مؤثر همواره بواسطه •
صداقت و صراحت لهجه خود تو انسته اند بس یاری از موانع اجتماع ی را پشت سر گذارند . آنان با این و یژگی در مس یر توسعه آسب و آار چهره صادق ی از خود در نزد اذهان عموم ی ساخته اند آه موجب اعتبار و اعتماد نسبت به آنان گرد ی ده است و در ای ن شر ایط به بسیاری از موانع اجتماعی فائق آمده اند.
تشکیل رو حی با استفاده از باورها ی اعتقاد ی و عرفان ی (توآل ): تکی ه بر خداوند و مددجو ئی از او از جمله روش ه ای •
عمومی آارآفر ینان مورد مطالعه در مواجهه با مشکلات و فشاره ای اجتماع ی بوده است . آنها با طرح مضام ینی هم چون “موتور محرآه من خداوند است “ توآل را اصل ی غ یرقابل ترد ید در آار خود م ی دانند . اآثر آارآفر ینان مورد مطالعه اظهار داشته اند آه از ای ن طریق آرامش درونی یافته و در مقابله با بسیاری از حوادث و موانع مصمم تر و مقاوم تر شده اند.
٢- قانونی
موانع: موانع قانو نی بر ای زنان آارآفر ین بس یار محدود است چون تقر یباً در آل یه قو انین اقتصاد ی تفک یک جنس یت وجود ندارد . بنابر این بخشی از موانع موجود نه تنها خاص زمان بلکه بر ای آل ی ه آارآفر ینان م ی باشد . بخش د یگر ناش ی از محدود یت ه ای فرهنگ ی و اجتماعی است آه در برخ ی زم ینه ه ای قانو نی س ایه انداخته است . از جمله م ی توان به عدم پذ یرش و اقامت ی ک زن تنها در برخ یاماآن مانند هتل ها اشاره نمود.
تدابیر و ابتکارات: برخی از آارآفرینان آه با چنین موانعی روبرو بوده اند راههای زیر را برای رفع آن اتخاذ آرده اند.
شناخت و تسلط به قوان ین و مقررات : اآثر آارآفر ینان مورد مطالعه سع ی آرده اند شناخت نسبتاً آامل ی از قوا نین و مقررات •
مربوط به حرفه خود آسب نمایند تا از این طریق بتوانند به خوبی ضوابط را رعایت نمایند و مشکلی از این لحاظ برای آنان پیش نیاید.
برخورد فعال جهت پ یشنهادهای اصلاح ی و بازنگر ی در قوان ین: اندآی از آارآفر ینان مورد مطالعه بویژه آنها آه در انجمن ها و •
محافل حرفه ای حضور دارند، در جهت پیشنهاددهی در اصلاح و بازنگری قوانین مرتبط با حرفه خود مشارآت جدی داشته اند.
برقراری ارتباط با سازمان ها ی ذ یربط: برخی از آارآفر ینان ارتباط مستمر و مؤثر ی با نهاده ای ذی ربط برقرار آرده اند تا از ای ن •
طریق ضمن اشراف بیشتر بر شرایط حقوقی و قانونی حاآم بر حرفه خود با ارآان مختلف نهادهای مذآور آشنائی آامل پیدا آنند.

جمع بندی
به گونه ای آه مشاهده گرد ید آارآفر ینان مورد مطالعه عل یرغم محدود یت ه ای فرد ی، سازما نی و مح یطی توانسته اند از حصار موانع موجود عبور آرده و با خلق اثر و بکارگ یری تدا بیری نو، مس یر آارآفر ینی خو یش را هموار نمایند. تجارب آنان نشان م ی دهد آه می توان در شر ایط مح یطی موجود نیز مؤسس، خلاق، مبتکر و نوآور و اثربخش بود اما تصویر محدودیت ها نشان از آن دارد آه چنانچه آوششی اجتماع ی در جهت رفع و حذف آنها صورت نگ یرد موجبات اتلاف ظرفیت های مستعد نیمی از جمعیت آشور را فراهم خواهد ساخت. در این مقطع دخالت و یژه دولت لازم م ی آید تا به دور از طرح هرگونه شعار نسبت به س یاست ه ای حم ایتی و قانونمند نمودن آارآفر ینی زنان همت گمارد . مشاهده ورود داوطلبان دختر به دانشگاهها به نسبت ۶٢ درصد، ضرورت توسعه سهم زنان در اقتصاد مل ی، مقابله با بحران بیکاری و گشودن سرفصل آارآفر ینی در برنامه های اقتصادی آشور نیازمند بصیرتی عمیق تر در شناخت مسئله و اراده ای قوی تر در ساماندهی آن می باشد.__
 

(نسخه pdf)

دانشگاه آزاد تبریز