شهیندخت مولاوردی:

چند روزپیش در لابلای اخبار خبری توجهم راجلب کرد با این مضمون که پیشنهاد عضویت زنان در شورای امنیت سازمان ملل از سوی ایران ارائه شده است. این خبر از قول مدیر اموربین الملل مرکز امور زنان و خانواده به عنوان یکی از اعضای هیئت ایرانی شرکت کننده در اجلاس پنجاه و دوم کمیسیون مقام زن نقل شده بود و ایشان افزوده بودند که ما برعضویت "نماینده واقعی زنان" در شورای امنیت "باحق وتو" اصرار داریم.

ارائه چنین پیشنهادی از سوی مرکز امور زنان و خانواده که قطعا همسو با سایر پیشنهادهای دولت محترم و به زعم خودشان با هدف مدیریت بهتر جهان صورت می گیرد چندان عجیب به نظر نمی رسد، اما اینکه این پبشنهاد ازسوی هیئتی ارائه می شود که ریاست آن با یک دانش آموخته دکترای حقوق بین الملل از یکی ازکشورهای اروپایی و نماینده سابق مجلس هفتم و مشاور فعلی وزیر امورخارجه است، جای تعجب دارد.

اصولا هر دانشجوی حقوق و بویژه دانشجوی دوره کارشناسی ارشد حقوق بین الملل با پاس کردن چندین واحد حقوق بین الملل عمومی و سازمان های بین المللی به خوبی با ساز و کار حاکم بر نظام ملل متحد آشنایی پیدا می کند. منشورملل متحد به عنوان اساسنامه تاسیس سازمان ملل متحد درفصل پنجم و در ماده ۲۳-۱اصلاحی به ترکیب شورای امنیت به عنوان یکی از ارکان سازمان ملل اشاره دارد و پنج عضودائم آن شورا را که دارای حق وتو هستند مشخص کرده است. ده عضودیگر را مجمع عمومی با توجه به شرکت اعضای سازمان ملل متحد در حفظ صلح و امنیت بین المللی وسایر هدفهای سازمان دردرجه اول ونیز با توجه به تقسیم عادلانه جغرافیایی به عنوان اعضای غیردائم انتخاب می نماید. (قبل از اصلاح تعداد اعضای شورای امنیت ۱۱عضوبود).

در فصل هیجدهم و در بند۱ماده ۱۰۹به نحوه تجدید نظر در منشور که طی کنفرانسی عمومی از اعضای ملل متحد صورت می گیرد پرداخته شده ودربند ۲ آن ماده هر تغییری دراین منشور که به موجب آرای دوسوم اعضای کنفرانس توصیه شده باشد زمانی لازم الاجرا دانسته شده است که توسط دو سوم اعضای ملل متحد که شامل تمام اعضای دائم شورای امنیت باشد برطبق مقررات قوانین اساسی آنها به تصویب رسیده باشد.

ماده ۲۷ اصلاحی مقرر داشته است که تصمیمات شورای امنیت درباره موضوعات مربوط به آیین کار با رای مثبت ۹ عضو و در سایرموضوعات با رای مثبت ۹ عضو، ازجمله آرای پنج عضودائم شورای امنیت اتخاذ شود.

اینکه آیا این ساز و کارتعبیه شده درمنشورملل متحد موافق اصول مندرج درخود منشور، از جمله بند۱ ماده ۲ که اشاره به اصل تساوی حاکمیت کلیه اعضا دارد، هست یا نیست و.اینکه آیا فلسفه اعطای امتیاز حق وتو و باج دهی به دول بزرگ در شرایط پس ازجنگ جهانی دوم با این توجیه که آن دول مجبور باشند تصمیماتی را که صلح و امنیت بین المللی را به مخاطره می افکند حتی الامکان در چارچوب سازمان ملل اتخاذ بکنند، درست بوده یا نه؟ موضوعاتی است که پرداختن به آن مجال دیگری را می طلبد، اما با مرور خبر فوق الذکر سؤالات متعددی به ذهن هجوم می آورد اینکه با این اوصاف:

۱- نماینده وافعی زنان توسط چه کسانی و چگونه انتخاب می شود؟
۲- چگونه می خواهند منشور را تغییر دهند تا "فرد" بتواند در کنار " کشور" و "دولت" عنوان عضو شورای امنیت را یدک بکشد؟
۳- این فرد کدام زنان را نمایندگی خواهد کرد؟ اصولا آیا امکان اتفاق نظر بر روی یک نفر ازسوی تمامی زنان دنیا برای این پست وجود دارد؟
۴- معیار "واقعی بودن یا نبودن" این نماینده چیست؟ چه کسی یا کسانی در این مورد نظارت و داوری خواهند کرد؟
۵- برچه اساسی برای این نماینده باید قائل به حق وتو شد؟؟

۶- به نظر می رسد این پیشنهاد سراسر خام و غیر کارشناسانه درراستای یکی از دستور جلسات امسا ل کمیسیون مقام زن درخصوص "دسترسی برابر زنان و مردان به سطوح بالای تصمیم گیری" و برای خا لی نبودن عریضه ازسوی هیئت ایرانی ارائه شده است حا ل سؤال این است که مرکز امورزنان و خانواده در داخل کشور چه تلاشهایی را برای ارتقای جایگاه زنان درقدرت و تصمیم گیری ، ازجمله عضویت زنان درشورای عالی امنیت ملی به عمل آورده است که اکنون به صرافت عضویت زنان درشورای امنیت افتاده است؟؟

۷- سؤال آخردرموردنقش وجایگاه وزارت امورخارجه وتشکیلات عریض وطویل دفتر نمایندگی ج.ا.ایران درسازمان ملل درارائه اینگونه پیشنهادات است؟تصوراینکه هرنظر وپیشنهادی بدون عبورازاین فیلتر قابلیت ارائه درسطح بین المللی را داشته باشد –حداقل باتوجه به تجربه کاری اینجانب –تقریبامحال است.حا ل چه اتفاقاتی افتاده که منتج به چنین نتایجی شده است خودجای تامل دارد!

روزگاری نه چندان دور پیشنهاد واقع بینانه وکارشناسانه ایران درزمینه گفتگوی تمدنها با اقبال کم نظیر جهانیان مواجه شد وسازمان ملل سال ۲۰۰۱ را سال بین المللی گفتگوی تمدنها نام نهاد .

باید منتظرماند و دید آیا پیشنهاد جدید هیئت ایرانی ازسوی جامعه بین المللی جدی گرفته می شود یا به خیل سایر پیشنهادات ارائه شده در سالهای اخیر دربایگانی سازمان ملل می پیوندد!؟