"اگر روزی در مجلس شورای اسلامی ۴۰، ۵۰ خانم نماینده داشته باشیم می‌توانیم امیدوار باشیم که موضوعات مربوط به حوزه زنان در مجلس مطرح و کارشناسی شود و به نتیجه برسد." مطالب فوق بخشی از سخنان منیره نوبخت فعال و صاحب‌نظر در حوزه زنان و خانواده است که در گفتگو با رسالت مطرح کرده است.به عقیده نماینده سابق مردم تهران در مجلس شورای اسلامی بخش عمده مسائل حوزه زنان تخصصی و مربوط به زنان است و می‌افزاید: تا ما شاهد عدد کم حضور نمایندگان زن در مجلس شورای اسلامی هستیم (هشت، نه، ده تا) طرفی نمی‌بندیم!

 

رئیس سابق شورای فرهنگی- اجتماعی زنان خاطر نشان می‌سازد که عدم انطباق برنامه‌های پنج ساله با سیاستگذاری‌های شورای فرهنگی اجتماعی زنان باعث شده که این سیاست‌ها راه به اجرا نبرد!

 

وی در این گفتگو تاکید می‌کند که قوانین منسجمی که منتهی به تحقق دیدگاه‌های اسلام در حوزه زنان و خانواده بشود، نداریم و جای این مجموعه خالی است.

نوبخت آن را کار سنگینی توصیف می‌کند که می‌تواند به عنوان مطالبه‌ای جدی از مجالس آینده مطرح باشد.

 

صاحب‌نظر و فعال حوزه‌های سیاسی، فرهنگی و مسائل زنان در مصاحبه با رسالت صراحتا می‌گوید که لایحه حمایت از خانواده با دستکاری‌هایی که در دولت شده و مسیری که طی کرده است در مجلس مطرح نخواهد شد! اگر هم مطرح شود به نتیجه نخواهد رسید.

 

منیره نوبخت خاطر نشان می‌سازد که در مورد لایحه حمایت از خانواده باید راه را دوباره از ابتدا پیمود.

وی معتقد است که فضای انتخابات آتی مجلس دو قطبی نخواهد شد و در یک فضای باز سیاسی نامزدهای سلایق مختلف سیاسی با هم رقابت می‌کنند. این گفتگو فرارویتان قرار دارد.

 

شما مدت‌ها رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان بودید بفرمایید این شورا برای تاثیرگذار کردن سیاست‌هایی که در بخش زنان تصویب می‌کند، چه باید بکند؟ به نظر می‌رسد برخی از مصوباتی که در این شورا تصویب می‌شود تاثیر گذاری کمرنگی در جامعه دارد، علت چیست؟

این را به کرات گفته‌ام شورای فرهنگی اجتماعی زنان در سوابق خود مصوبات خوبی دارد. شورا در بحث سیاستگذاری به بسیاری از موضوعات زنان توجه کرده و سندهای خوبی را هم تهیه و به تصویب رسانده است. اینها مجموعه‌های خوبی برای اجرا هستند ولی معمولا متاسفانه مبنای برنامه قرار نمی‌گیرند. البته این موضوع شاید مختص به زنان هم نباشد. در امور کلان فرهنگی- اجتماعی نیز سیاست‌هایی داریم که باید مبنای برنامه قرار بگیرد ولی در سال‌های گذشته به این سیاست‌ها توجه نشده است! یعنی برنامه‌های ما بر مبنای دیگری تصویب می‌شدند، سیاست‌های شورا هم برای خودشان در یک طرف دیگر وجود داشتند! بعضا تلاش‌هایی هم صورت می‌گرفت مثلا شورای زنان در سال‌های گذشته تلاش می‌کرد راه‌هایی را برای اجرا شدن این سیاست‌ها باز کند.

 

البته شاید در آن حدی هم که می‌باید،‌ نمی‌توانستیم موفق باشیم و شورا علی‌رغم تلاش‌هایی که می‌کرد کمتر به نتیجه می‌رسید. وقتی در برنامه‌های پنج ساله اهم موضوعاتی راکه در کشور قرار است انجام شود می‌آوریم، معلوم است به موضوع زن و خانواده در حدی توجه می‌شود که در برنامه پنج ساله آمده باشد. در چند سال اخیر مقداری این فضا باز شد شاید اولین بار است که در تدوین برنامه پنج ساله یک مقداری موضوعات فرهنگی مبنایی‌تر مورد توجه قرار گرفته است. نقص اصلی عدم ورود سیاست‌ها به عرصه برنامه است یا بالعکس "مبتنی بودن تدوین برنامه‌ها بر سیاست‌های فرهنگی" زمانی که این نقیصه بر طرف شود معلوم است که سیاست‌ها می‌تواند به صورت مصوب به حوزه اجرا راه پیدا کند. 

 

مقام معظم رهبری در سومین نشست اندیشه‌های راهبردی کاهش مشکلات زنان جامعه را منوط بر حل شدن خلاءهای قانونی و خلاءهای سنتی فراوانی (که تعبیر عجیب را برای آن به کار بردند) دانستند. کدام خلاءها به نظر شما وجود دارد؟

ما هنوز مجموعه قوانین منسجمی مبتنی بر مبانی فکری خودمان در حوزه زنان و خانواده تدوین نکرده‌ایم. ببینید قوانینی که داریم، قوانین بدی نیستند ولی مبتنی بر مبنای اساسی ما در نگاه به زن و خانواده نیست. در سال گذشته به صورت موردی زحماتی کشیده شده است و بد هم نبوده ولی اینها اساسی و کافی نبوده است.

بعضی‌ها مواردی از اصلاح قوانین را که طی سال‌های گذشته در مجلس داشتیم،‌نه تنها مفید نمی‌دانند، بلکه مضر می‌دانند! من این دیدگاه را قبول ندارم. آن حدی که به قوانین توجه شد و حتی در یک موضوع خاص تلاش شد مشکل از طریق قانون حل بشود، اینها بد نبوده است. و این کار را در ادوار مختلف مجلس داشتیم اما اینکه مجموعه قوانین منضبط و منسجمی که اجرای آنها منتهی به تحقق دیدگاه‌های اسلام در خصوص زنان و خانواده وجود داشته باشد، نخیر! جای این مجموعه خالی است. البته این را بگویم که کار بسیار دشواری است. متقاعد کردن مجلس برای ورود به این مباحث کار سنگین و دشواری است ولی با نشست مهمی که برگزار شد خوشبین هستم که این نشست می‌تواند ما را برای پیگیری این موضوع کمک کند. می‌توانیم آن را به عنوان یک مطالبه خیلی جدی پیش روی مجالس آینده قرار بدهیم و یکسری تلاش‌های جدی را برای رفع این نقیصه پیگیری کنیم.

 

عده‌ای معتقدند چنانچه لایحه حمایت از خانواده به صحن علنی مجلس می‌آمد و به تصویب می‌رسید بخشی از خلاءهای قانونی در حوزه زنان و خانواده برطرف می‌شد. نظر شما چیست؟

اصل لایحه با دستکاری که در دولت شد و در مسیری که از قوه قضائیه به دولت و از دولت به مجلس آمدو در مجلس مباحث خیلی پراکنده‌ای در اطراف آن مطرح شد، فلج شد. اگر خاطرتان باشد در مصاحبه‌های قبلی عرض کردم که این لایحه به این صورت از مجلس عبور نخواهد کرد و عملا همین شد! لایحه‌ای بود که در حد خودش به عنوان یک آیین دادرسی خوب تنظیم شده بود. قوه قضائیه آن را خوب تنظیم کرده بود، رئیس قوه قضائیه وقت، روی این موضوع نظر داشتند و جلسات مربوط به آن اغلب با حضور خود ایشان تشکیل شد ولی لایحه حمایت از خانواده دستخوش تغییراتی شد که آن را به فراز و نشیب‌هایی برد که پیش‌بینی کردم، بیرون آمدن لایحه حمایت از خانواده با این تغییرات از مجلس ممکن نیست! در حال حاضر تقریبا می‌توانیم به یقین بگوییم که لایحه در این مجلس مطرح نخواهد شد اگر هم مطرح بشود باز هم به نتیجه نخواهد رسید. راهکار این است که با لایحه دیگری راه را مجددا از آغاز طی کنیم!

 

ارزیابی شما از عملکرد فراکسیون زنان مجلس چیست. فضای جامعه بار دیگر انتخاباتی شده قرار است که انتخاب دیگری برگزار شود و نمایندگان مجلس دوباره انتخاب شوند. به نظر شما عملکرد فراکسیون زنان مجلس تا چه حد قابل قبول بوده است؟

خانم‌ها در مجلس زحمت می‌کشند این مطلب را به طور یقین می‌گویم که معدود خانم‌هایی که در همه ادوار مجلس حضور داشتند انصافا تلاش کردند و می‌کنند ولی شکی نداریم که با هفت، هشت نفر خانم موضوعات مهم مربوط به زنان و خانواده (با این عدد کم) در مجلس حل و فصل نمی‌شود و در ادوار بعدی مجلس هم شاهد همین وضعیت خواهیم بود یعنی "کندی پیشرفت مسائل زنان در مجلس" و به موقع پرداخته نشدن به موضوع زنان و خانواده در مجلس".

 

علت اصلیش هم این است که این موضوعات کاملا تخصصی و مربوط به خانم‌هاست. ممکن است یک نفر به من ایراد بگیرد که چرا می‌گویید موضوعات حوزه زنان و خانواده مختص خانم‌هاست؟! آقایان هم در این موضوعات تخصص دارند! من می‌گویم: اگر واقعا آقایان در این موضوعات تخصص و ورود داشتند نمی‌بایست در ادوار مختلف مجلس برای پیشبرد اهداف مربوط به حوزه زنان اینقدر فراز و نشیب طی کنیم و در آخر هم به نتیجه نرسیم! واقعیت این است که مجلس تا به امروز این ادعای من را ثابت می‌کند که بخش عمده مسائل حوزه زنان تخصصی است و مربوط به خود زنان است و تا ما شاهد عدد کم حضور نمایندگان زن در مجلس هستیم، (هشت و نه و ده تا) طرفی نمی‌بندیم، اگر روزی ما در مجلس شورای اسلامی ۴۰، ۵۰ خانم نماینده داشته باشیم می‌توانیم امیدوار باشیم که موضوعات مربوط به حوزه زنان در مجلس مطرح بشود، کارشناسی بشود و به نتیجه برسد.

 

اخبار شورای فرهنگی- اجتماعی زنان و بویژه وضعیت سیاستگذاری در حوزه زنان بسیار کمرنگ در رسانه‌ها انعکاس پیدا می‌کند، شما به عنوان عضو این شورا چه پاسخی به این مسئله دارید؟

من پرداختن به موضوعات زنان و خانواده را در عرصه رسانه بسیار مهم می‌دانم. یکی از راه‌های پیشرفت ما همین است. ما باید با جامعه گفتگو کنیم. مطالب را در معرض افکار عمومی قرار بدهیم،‌حرفمان را بگوییم، حرف جامعه را بشنویم. من این موضوع را مهم می‌دانم وشاید اگر مقداری موفقیت (زمانی که رئیس شورا بودم) داشتیم مرهون این فضا بود. یک فضای باز ارتباطی و گفتگو می‌تواند برای پیشبرد مسائل کمک کننده باشد. هرچه این فضا را تقویت کنیم منفعت آن را خواهیم برد.

 

شما دو دوره نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی بودید چرا در دوره نهم ثبت نام نکردید؟

من از مجلس پنجم به بعد ثبت نام نکردم به هر حال در حوزه‌های دیگر مشغول فعالیت هستم و ترجیح می‌دهم در این حوزه‌ها فعالیت کنم. به علاوه اینکه ما به نسبت عدد کمی از خانم‌ها که در لیست قرار می‌گیرند خوشبختانه داوطلبان زیادی داریم.من در صورتی لازم می‌دانستم که ورود کنم که تعداد داوطلبین کمتر از آن مقداری باشد که نیاز داریم. الان در حوزه تهران تعداد زیادی خانم واجد شرایط و اصلح داریم که ممکن است پنج، شش نفر از آنها در لیست‌ها قرار بگیرند.

 

عمده فعالیت‌تان در حال حاضر چیست؟

در ادامه حضوری که در مسائل زنان و فرهنگی داشتم هنوز در این حوزه متمرکز هستم ولی از فضای رسمی دولتی به فضای مردمی تمایل پیدا کردم و درحال حاضر در فضاهای مردمی و مجموعه‌های مردم نهاد این حوزه فعالیت می‌کنم.

 

پیش بینی شما از انتخابات آتی چیست. آیا فضای انتخاباتی دو قطبی می‌شود؟

به نظر می‌رسد همه سلایق و گرایشات سیاسی با تابلوها و عناوین مختلف حضور پیدا می‌کنند. این مسئله فضا را باز می‌کند که مردم با هر سلیقه سیاسی بتوانند در انتخابات شرکت کنند. مهم این است که همه جریانات فعال سیاسی در صحنه حضور داشته باشند و نامزدهایی را معرفی کنند. این کار باعث می‌شود فضای انتخاباتی رقابتی باشد و همه شرکت کنند. فکر می‌کنم نتوانیم برای یک جریان سیاسی پیروزی قائل بشویم. فکر نمی‌کنم فضای انتخابات دو قطبی بشود چون اصلا فضای سیاسی ما دو قطبی نیست. الان مجموعه‌ای از سلایق سیاسی را داریم که خوشبختانه همه فعال هستند.

 

متشکرم.