خانه
درباره ما
تماس با ما
نقشه سایت- شنبه، ۲۹ خرداد ۱۳۸۹
- ازدواج موفق؛ قبولی در آزمون زندگی
- نسخه مناسب چاپ نسخه مناسب ذخيره ارسال به ايميل ديگران ارسال به ياهو مسنجر اندازه متن: + - تعداد بازديد: 182 کد خبر: 1383مطالب مرتبط:
«رسم بود دختر و پسر برای نخستین بار سر سفره عقد همدیگر را ببینند»، این سخنی است که بارها از زبان مادر بزرگها و پدر بزرگ ها، به هنگام بیان خاطراتشان شنیدهایم. اما جوانان، امروز برای گزینش همسر به شرایطی اعتقاد دارند که از آن جمله، داشتن حداقل شناخت از طرف مقابل است، به همین دلیل برخی از آنان حتی برگزاری چند جلسه آشنایی را کافی نمیدانند و علاوه بر مشورت با خانواده و تحقیق درباره زوج مورد نظر و خانواده او، مشاوره پیش از ازدواج را نیز به عنوان یکی از مراحل شناخت، ضروری میدانند.اینکه مشاوره ازدواج تا چه حد در اتخاذ یک تصمیم درست برای ازدواج جوانان کمک میکند، سئوالی است که بسیاری از جوانان با آن مواجهند. متاسفانه بر اساس یک باور غلط، بسیاری از افراد میپندارند تا زمانی که به مشکلی برنخوردهاند، ضرورتی ندارد به مشاور مراجعه کنند، حال آنکه بسیاری از کارشناسان معتقدند، مشاوره پیش از ازدواج، پیشگیریکننده بسیاری از مشکلات احتمالی آینده است.
عقلآزمایی
دکتر مرتضی امیدخواه، روانشناس، مشاوره پیش از ازدواج، در حین و پس از آن را ضروری میداند و در این باره به گزارشگر ما، میگوید: «کیفیت مشاوره، احساس امنیت مراجعان، اعتمادسازی مراکز مشاوره و تسلط وتعهد مشاوران از جمله شرایطی است که برای انجام مشاوره درست باید به آنها توجه شود.»
به باور این روانشناس، ازدواج تلاشی دو طرفه برای رسیدن به یک هدف مقدس است تا دو نفر در کنار یکدیگر بنای زیبایی را به نام زندگی بسازند. او معتقد است: «زندگی بنایی نیست که زن و مرد آنقدر آن را بسازند و خراب کنند تا دست آخر به ثبات برسند؛ بنیانهای آن باید محکم و استوار، بنا شود.»
دکتر امیدخواه میافزاید: «همسریابی یک رقابت خوب عقل آزمایی است، نه بختآزمایی، بنابراین، هر دو طرف باید با آمادگی کامل انتخاب کنند و انتخاب شوند. مشاور و مشاوره در افزایش این آمادگی، نقش مهمی ایفا میکند.»
او میگوید: «یکی از اشکالات مهم دختران و پسران این است که نمیدانند در مراجعه به مشاور در باره چه موضوعهایی باید صحبت کنند. اما یک مشاور آگاه، کمک میکند تا طرفین ازدواج بدانند که از خود و فرد مورد نظر، باید چه انتظاراتی داشته باشند.»
او میافزاید: «متاسفانه برخی افراد به مشاوره ازدواج به عنوان یک عامل فانتزی در فرآیند ازدواج نگاه میکنند که در مهمترین تصمیم گیری زندگی باید این مرحله را نیز پشت سر بگذارند، اما اگر مشاوره ازدواج به شکل ناقص و نیمه تمام انجام شود، خطرناکتر است و انجام ندادن چنین مشاورهای، بهتر از انجام دادن آن است.»
او معتقد است: «هر دو طرف باید به مشاوره ازدواج به عنوان یک ابزار کمک کننده که در آن تخصص و تعهد دخیل است، نگاه کنند. این باور به این معنی نیست که قرار است مشاور حرف آخر را بزند، بلکه او به طرفین ازدواج در تصمیمگیری بهتر کمک میکند و اگر افراد، ظرفیت پذیرش واقعیتها را داشته باشند، قطعاً مشاوره در انتخاب درست به آنان کمک میکند.»
این روانشناس تاکید میکند: «مشاوره موفق ازدواج با نصیحت، توصیه و تشویق جوانان میسر نمیشود، بلکه این عمل باید از بلوغ فکری طرفین نشأت گیرد. در این صورت افراد سعی میکنند در کنار علایق شخصی، ازدواج را از دیدگاه علمی، بررسی کنند.»
دکتر امیدخواه به نقش عوامل مداخلهگر اشاره میکند و میافزاید: «بسیار اتفاق میافتد که در زمان ازدواج، جذابیتهای طرف مقابل بر همه ابعاد تصمیمگیری فرد تاثیر میگذارد و موجب میشود، بسیاری از موضوعات که پیش از ازدواج باید به آنها توجه میشد، مسکوت بماند. مشاور آگاه و مجرب، کمک میکند تا نقش این عوامل کمرنگ و واقعبینی، جایگزین آن شود.»
او به تبحر مشاور در ارائه مشاوره درست تأکید میکند و درباره مواردی که در مشاوره ازدواج باید مورد بررسی قرار گیرد، میگوید: «در مشاوره ازدواج، چهار راهکار باید مدنظر باشد. نخست، دو طرف باید از مشاور بخواهند تا آنان را از نظرات طرف مقابل آگاه کند؛ دوم، اطلاعات شخصی، خصوصیات و الگوهای خانوادگی، تحصیلات، علایق مذهبی و اعتقادی، خصوصیات عاطفی و مسائل اقتصادی و رفاهی و علایق، سرگرمیها و تفریحهای دو طرف مورد ارزیابی قرار گیرد؛ در مرحله سوم، نقاط مشترک و توجه دو طرف به آنها و رسیدن به نقاط مشترک باید تأکید شود و در مرحله آخر، باید برای از بین بردن نگرانیها تلاش شود.»
این روانشناس میافزاید: «به هنگام ازدواج، دامنه نگرانیهای فرد و خانواده زیاد است و این موضوع بر تصمیمگیریهای فرد تأثیر میگذارد، اما مشاوره کمک میکند با کاهش حجم نگرانیها، واقعبینی افراد در تصمیمگیری درست افزایش یابد.»
سامانه آموزش
«آموزش مهارتهای زندگی» عنوانی کلی است که از سالهای گذشته تاکنون بسیار شنیدهایم. این عرصه پردامنه که از همسرگزینی تا همسرداری را در بر دارد، شامل آگاهیهایی است که بسیاری از کارشناسان معتقدند، برای افزایش آمار ازدواجهای موفق و کاهش آمار طلاق باید بهطور جدی پیگیری شود. در همین راستا سازمان ملی جوانان چند ماه پیش اقدام به راهاندازی سایتی کرد تا جوانان به صورت اینترنتی با مهارتهای زندگی آشنا شوند. «ساج» مخفف واژههای «سامانه آموزش ازدواج جوانان» این روزها پذیرای جوانانی است که میخواهند درباره ازدواج بیشتر بدانند.
در بخشی از این سایت، درباره دلایل افزایش سن ازدواج به این موارد اشاره شده است:
- «تغییر نگرش جوانان به مقوله ازدواج.
- افزایش انتظارات طرفین و رواج وسواس در گزینش همسر.
- موانع اقتصادی و اجتماعی پیشروی ازدواج.
- دشواری انتخاب همسر مطلوب و شایسته.
اگر به موارد یاد شده، بالا بودن درصد طلاق در بین زوجین جوان بخصوص در یکسال نخست زندگی مشترک را اضافه کنیم، تصدیق خواهیم کرد که افزایش آگاهی و کسب توانمندی درباره ازدواج، بالاترین نقش را در دستیابی به یک ازدواج آگاهانه و پایدار خواهد داشت.» در این سایت قید شده است: «ارائه دهندگان این طرح، هرچند اذعان دارند، آگاهی بخشی و افزایش شناخت و توانمندی فردی در حوزههایی از این قبیل، با شیوههای رایج آموزش ممکن نیست و نیازمند شیوههای نوین مشاورهای است، اما به دلایل مختلف، معتقدند که آموزش مطالب و سرفصلهای مورد نیاز یک جوان درباره مسائل پیش، حین و پس از ازدواج، قدمی مؤثر – هر چند اندک - برای انتخابی آگاهانه است.»
همچنین در این سایت آمده است: «محتوای آموزشی در سه درس، مسائل «قبل از ازدواج»، «حین ازدواج» و «پس از ازدواج» تنظیم شده است. در تدوین مطالب، تلاش بر آن بوده تا محتوا مجمل و مفید ارائه شود. در نخستین درس، مسائل قبل از ازدواج مطرح میشود؛ برای حفظ تنوع در ارائه سرفصلها و نیز استفاده حداکثری از ظرفیت استادان، متناسب با نوع تخصص آنان، پیشبینی شده است که کل درس «قبل از ازدواج» در ۱۶ جلسه توسط استادان سازماندهی شود.»
گفتنی است،جوانانی که میخواهند از کلاسهای آموزشی این سایت بهرهمند شوند،پس از واریز ۱۰ هزار تومان به حساب اعلام شده در این سایت ( برای ثبتنام اینترنتی ) میتوانند در کلاسهای از راه دور شرکت کنند.
بررسی چند دیدگاه
یکی از بخشهای سامانه آموزش ازدواج، اظهارنظر شخصیتهای مختلف درباره راهاندازی این سایت است. دکتر برجعلی،روانشناس مشاور خانواده و استاد دانشگاه در این باره معتقد است:«پیش شرط آموزشهای قبل از ازدواج،اطلاعرسانی درست است که اولویتهای یک ازدواج موفق را به تناسب مراحل زندگی،معرفی میکند.»
این کارشناس مسائل ازدواج، نیاز مخاطب در آموزشهای قبل از ازدواج را مهم ارزیابی میکند و میگوید:«در آموزشهای قبل از ازدواج،بهتر است که نیاز مخاطبان دستهبندی شود،چون تضمینکننده استحکام زندگی جوانان است.»
او با تاکید بر حضور جوانان در آموزشهای قبل از ازدواج ، میگوید:«آموزشهای حضوری در ازدواج موفق،تاثیر بالایی دارد و برای این کار بهتر است،مکانهایی برای فعالسازی این امر توسط بخش خصوصی درنظر گرفته شود.»
دکتر برجعلی با اشاره به اهمیت آموزشهای ازدواج به شکل چهرهبه چهره،بر اثر بخشی این نوع آموزشها تاکید میکند و با بررسی سامانه آموزش ازدواج جوانان،میافزاید:«این سامانه،جذابیتهایی را در امر آموزش برای جوانان خواهد داشت،اگر در روزهای تعطیل،این آموزشها در قالب نمایش یک فیلم ارائه شود ـ به صورتی که امکان برداشت کاربردی و مفید آن میسر شود ـ استقبال مخاطبان از این سایت،افزایش مییابد.»
او درباره اجباری شدن آموزشهای قبل از ازدواج، میگوید: «گواهینامه ازدواج نباید جنبه اجباری داشته باشد، بلکه جوانان با تدابیر خاص، باید برای آموزشهای قبل از ازدواج، ترغیب و تشویق شوند.»
این استاد دانشگاه با مثبت ارزیابی کردن آموزشهای سامانه ازدواج جوانان، میگوید: «در سالهای آتی، برای جذب بیشتر مخاطبان برای ارتباط با ساج باید فعالیتهای تبلیغاتی افزایش یابد.»
لاله افتخاری، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی، از دیگر شخصیتهایی است که نظرات او در صفحه اصلی سایت درج شده است. او با تأکید بر ضرورت آموزشهای قبل از ازدواج، میگوید: «آموزشهای قبل از ازدواج، بهتر است از سوی استادان دانشگاه، حوزههای علمیه و کارشناسان اخلاق در حوزه جوانان ارائه شود. استفاده از روایات، احکام، احادیث، شیوه زندگی ائمه اطهار(ع) و امام راحل(ره) در این زمینه بسیار مؤثر و مفید خواهد بود.»
عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی، آموزشهای قبل از ازدواج را درس زندگی میداند و میافزاید: «اگر بیان زندگینامه بزرگان در آموزشها با شرایط موجود مطابقت داشته باشد به درک متقابل زوجین کمک میکند و ازدواج را به سمت مطلوبیت و آگاهانه بودن دو طرف، سوق خواهد داد.»
افتخاری با بیان اینکه آموزشهای مجازی قبل از ازدواج و پس از آن در صورت اطلاعرسانی مناسب، ثمربخش خواهد بود، میگوید: «اطلاعرسانی دقیق سازمانی و کنترل شده برای ازدواج، مانع سودجویی برخی افراد در امر مشاوره ازدواج و همسرگزینی میشود.»او با تأکید بر اینکه مشاورههای قبل از ازدواج، مشکلات احتمالی پس از ازدواج را تا حد زیادی کاهش میدهد، میافزاید: «این امر ازدواج زوجین جوان را تضمین میکند.»
او با اشاره به اقدامات انجام شده در سازمان ملی جوانان، راهاندازی سامانه ساج را کاری ارزنده و مثبت ارزیابی میکند و میافزاید: «اگر این سامانه به خانوادهها و جوانان در مراحل همسرگزینی و پیش از ازدواج، اطلاعرسانی کند، مسلماً مفید و کارساز خواهد بود.»
او میافزاید: «در صورت ایجاد حس اطمینان در جوانان، برای تشویق ازدواج و آگاهی دادن به آنان، این سامانه به عنوان یکی از منابع اطلاعرسانی دقیق در حوزه ازدواج جوانان، کاربرد تأثیرگذاری خواهد داشت.»عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی معتقد است: «اگر آموزشهای مجازی حساسیت مخاطب را برانگیزد و برای نیازهای آنان پروندهسازی کند، بسیار مؤثر خواهد بود؛ البته روند مطلوبیت آن، بستگی به اطمینان بخشی و پاسخگویی به نیاز جوانان دارد.»
نگاه منتقدان
دکتر مرتضی امیدخواه در حالی که آموزش و مشاوره پیش از ازدواج را ضروری میداند، درباره اقدام اخیر سازمان ملی جوانان، میگوید: «نفس شکلگیری این سامانههای اینترنتی، خوب است، اما نباید برای شرکت جوانان در این کلاسها، اجباری وجود داشته باشد و جوانان باید به صورت خودخواسته در این کلاسها شرکت کنند، بنابراین حضور در این کلاسها هیچگاه نباید پیششرط ازدواج جوانان باشد.»
وی میافزاید: «برای این که اقدامات مذکور به نتیجه مطلوب که همان آگاهیبخشی است، منتهی شود، نباید اثربخشی آن را مبتنی بر آمار بدانیم. ازدواج یک خواست انسانی است و نباید فراموش کنیم که انسان موجودی پیچیده است. چنین دورههای آموزشی باید با مطالعه وضع موجود و در نظر گرفتن نیازهای جامعه برگزار شود و برای اینکه به نتایج موردنظر برسد، بهتر است به صورت کارگاهی برگزار شود. به این معنا که جوانان در جلسات آن، حضور فعال و مؤثر داشته باشند.» این روانشناس توضیح میدهد: «بهترین شکل برگزاری این کلاسها حالتی است که با طرح مسائل و موقعیتهای مختلف زندگی زناشویی از جوانان نظرخواهی شود.»
اما دکتر مصطفی اقلیما، رئیس انجمن علمی مددکاری اجتماعی ایران، نقدی جدی بر شکلگیری چنین حرکتهایی دارد و معتقد است: «ریشه معضلات امروز از جمله افزایش آمار طلاق را باید در جایی دیگر جستجو کرد.»
این استاد دانشگاه در گفتوگو با گزارشگر ما با اشاره به این که مهمترین انگیزه سازمان ملی جوانان از راهاندازی سامانه اینترنتی آموزش ازدواج جوانان، افزایش آمار طلاق است، میگوید: «مهمترین دلیل افزایش آمار طلاق در کشور، ناآشنایی جوانان با مهارتهای زندگی مشترک نیست، بلکه این معضل به مشکلات اقتصادی موجود در جامعه بازمیگردد.»
او میافزاید: «ازدواجهای دانشجویی در دهههای اخیر مورد حمایت قرار گرفت، اما ناموفق بودن بسیاری از این ازدواجها نشان داد که بدون ایجاد زمینههای لازم نباید جوانان را در هر شرایطی به ازدواج تشویق کرد.»
این استاد دانشگاه معتقد است: «مشکل امروز ازدواج جوانان با اعطای چند وام اندک و برگزاری چند کلاس آموزشی، حل نمیشود. همه جای دنیا وقتی مردی برای ازدواج اقدام میکند باید آنقدر درآمد داشته باشد که از عهده اداره زندگی خود و خانوادهاش برآید، در حالی که بسیاری از جوانان ایرانی، این امکان را ندارند.»
رئیس انجمن علمی مددکاری اجتماعی ایران، تأکید میکند: «ازدواج یک تصمیمگیری شخصی و معیارهای گزینش همسر، نسبی است؛ بنابراین نمیتوان یک نسخه واحد را برای همه پیچید. اگر مشکلات اشتغال، مسکن و درآمد جوانان حل شود، زمینه بسیاری از اختلافات برطرف میشود. چه بسا، بسیاری از تحصیلکردهها که آگاهی کافی دارند از یکدیگر جدا میشوند. بنابراین، آگاهی صرف، تضمینکننده خوشبختی زوجین جوان نیست.»
دکتر اقلیما، بر فواید آموزش جوانان و آماده کردن آنان برای ازدواج تاکید میکند، میگوید: «این آموزشها باید فرآیندی مستمر باشد که از دوره دبیرستان آغاز شود و دانشآموزان بدون اجبار و بهصورت آزادانه حق شرکت در این کلاسها را داشته باشند. برگزاری کلاسهای کوتاهمدت در صورتی که اجباری باشد و هدف از شرکت در آنها کسب گواهینامه باشد، فقط رفع تکلیف است.»
***
آگاهی داشتن نسل جوان درباره موضوع حساسی چون ازدواج، بسیار مهم است. اما شکل آموزشهای ازدواج جوانان، زمان آن و آگاهی از نیازهای جامعه، اهمیت زیادی دارد؛ فراهم کردن امکانات اولیه زندگی مشترک چون اشتغال و مسکن موجب میشود تا جوانان در زمان همسرگزینی، بیشترین انرژی را صرف شناخت خود و طرف مقابل کنند و با گرفتار شدن در حاشیه از اصل موضوع غافل نشوند.
فریده عباسی
عصر فردا
دهه۹۰ دهه فروپاشی خانوادهها و تجردگزینی
بانوان در اسکی نیازی به همراه ندارند،فقط باید حجاب را رعایت کنند
بیمه زنان خانهدار سرگردان در حباب وعدهها
اعتیاد دیگر عامل اول برای طلاق نیست ، مشکلات اقتصادی ، روانی و عدم رضایت جنسی زنان در صدر
انتقاد از بکار نگرفتن زنان در مشاغل تخصصی/ بیکاری زنان در تهران بیشتر است
